دولت بهار :: هواداران دكتر محمود احمدي نژاد : فرش قرمز براي حضور خارجي‌ها در صنعت نيروگاهي به چه قيمتي؟!
دوشنبه، 11 مرداد 1395 - 09:57 کد خبر:292171
دولت بهار: دولت در مورد جزئيات بزرگترين قرارداد سرمايه گذاري خارجي پسابرجام كه قراردادي 3 ميليارد دلاري در زمينه نيروگاه سازي است و براي امضاي آن امتيازاتي ويژه و انحصاري به يك شركت تركيه اي داده شده است، تمايلي به صحبت كردن ندارد.


به گزارش دولت بهار به نقل از فارس، چند روز ديگر قرار است بزرگترين قرارداد سرمايه گذاري خارجي پسابرجام به تاييد سازمان سرمايه گذاري خارجي برسد و عملا نهايي شده و وارد فاز اجرايي شود؛ قرارداد 3 ميليارد دلاري در زمينه نيروگاه سازي كه فعلا دولت و به طور خاص، وزارت نيرو تمايلي به صحبت كردن درباره جزئيات آن ندارند تا حساسيتي در بين افكار عمومي و رسانه ها در اين زمينه ايجاد نشود و اين دستاورد بزرگ اقتصادي برجام از ديد دولت، در سكوت خبري نهايي گردد. احتياط دولت در زمينه نهايي شدن اين قرارداد بزرگ در سكوت خبري به حدي زياد بوده است كه خبر امضاي آن اولين بار توسط شركت تركيه اي  رسانه اي شد و مقامات وزارت نيرو تا آنجايي كه مي توانستند از بيان جزئيات اين قرارداد خودداري كردند. اما دليل انتخاب اين استراتژي هوشمندانه از سوي دولت يازدهم چيست و چرا اين قرارداد پتانسيل زيادي دارد كه به قرارداد ماندگار و البته بدنامي در تاريخ كشور تبديل شود (مشابه قراردادهايي مثل قرارداد صادرات گاز به امارات (قرارداد كرسنت))؟

براي يافتن پاسخ اين سوال بايد ابتدا نگاهي به برخي از جزئيات اين قرارداد 3 ميليارد دلاري انداخت؛ قراردادي كه تفاهم‌نامه‌ي آن را اواسط خردادماه، وزارت نيرو با شركت تركيه اي يونيت اينترنشنال براي احداث 5 هزار مگاوات نيروگاه امضا كرده است. براساس اطلاعات مصوبه هاي شوراي اقتصاد درباره اين قرارداد در آبان 94 و خرداد 95 و همچنين توضيحاتي كه مقامات وزارت نيرو و بخصوص محسن طرز‌طلب، مدير عامل شركت مادر تخصصي توليد برق حرارتي در يك ماه اخير درباره جزئيات اين قرارداد اعلام كرده اند (البته تحت فشار افكار عمومي و با تلاش فعالان صنعت برق و رسانه ها)، اين قرارداد 20 ساله و 3 ميليارد دلاري براي احداث 5000 مگاوات نيروگاه است و نوع آن مالكيت، ساخت و بهره‌برداري (BOO) و دوره خريد تضميني برق توليدي آن 6 سال است. همچنين تضمين وزارت اقتصاد براي پرداخت پول برق و مجوز صادرات برق به شركت يونيت اينترنشنال داده شده است. حال مناسب است نگاهي دقيق تر به برخي از اين امتيازهاي ويژه و انحصاري بياندازيم و آنرا با شرايط قراردادهاي وزارت نيرو با شركت هاي داخلي مقايسه كنيم تا متوجه شويم چرا در شرايطي كه به دليل بدهي هاي عظيم اين وزارتخانه به سرمايه‌گذاران داخلي، اين بخش تمايلي به سرمايه‌گذاري جديد در صنعت برق كشورمان ندارد، شركت تركيه اي يونيت اينترنشنال به دنبال حضور در اين صنعت است:

1-نحوه ضمانت پرداخت پول برق: براي پرداخت پول برق به اين شركت تضمين وزارت اقتصاد داده شده است. اين تضمين يكي از معتبرترين ضمانت‌هاي دولت ايران است كه اموال دولت ايران در سرتاسر جهان پشتوانه آن است و در نتيجه، در صورت ناتواني وزارت نيرو در پرداخت پول برق شركت ترك، وزارت اقتصاد و در صورت لزوم بانك مركزي اين هزينه را پرداخت خواهند كرد. اين در حالي است كه اين تضمين به سرمايه‌گذاران داخلي داده نمي‌شود و وزارت نيرو نيز چند سالي است كه به دليل ناتواني در جذب منابع نمي‌تواند پول برق توليدكنندگان داخلي را بدهد. در نتيجه، اين بخش 12 هزار ميليارد تومان از وزارت نيرو طلب دارد و لذا ديگر تمايلي به سرمايه‌گذاري جديد در اين شرايط ندارند.

2-دوره خريد تضميني برق: طول دوره خريد تضميني برق براي سرمايه‌گذاران داخلي 5 سال است ولي اين دوره براي شركت يونيت اينترتنشنال تركيه 6 سال در نظر گرفته شده است.

3-مجوز صادرات برق: براساس شواهد متعدد، مجوز صادرات برق به اين شركت ترك داده شده است، مجوزي كه با وجود اصرار شركت‌هاي داخلي و تاكيد برنامه پنجم توسعه در اين زمينه تاكنون نصيب آن‌ها نشده است. در صورت اعطاي اين امتياز انحصاري، اين احتمال وجود دارد كه گاز ارزان (حداقل معادل قيمت گاز نيروگاه هاي داخلي و حداكثر معادل قيمت خوراك گاز واحدهاي پتروشيمي) به شركت ترك براي صادرات برق داده شود كه سودآوري بسيار قابل توجهي براي آن از محل يارانه گاز دولت ايران به همراه خواهد داشت (بين 11 تا 15 ميليارد دلار در طول دوره قرارداد) (1).

علاوه بر موارد فوق، قرارداد مذكور از نوع ساخت، بهره‌برداري و مالكيت (BOO) است و در نتيجه، پس از اينكه دولت ايران اصل پول و سود شركت ترك را از محل پول برق پرداخت كرد (در دوره 6 ساله خريد تضميني)، خود مالك نيروگاه نخواهد بود بلكه اين شركت خارجي مالك نيروگاه مي‌شود! امتيازات در نظرگرفته شده براي شركت يونيت اينترنشنال آنقدري جذاب است كه بخش غيردولتي داخلي اعلام آمادگي كرده است در صورت درنظر گرفتن شرايط مشابه با اين شركت، حاضر به احداث نيروگاه و تامين مالي آن است.

از سوي ديگر، امضاي اين قرارداد تبعيض‌آميز كه بازار كشورمان را از دست شركت‌هاي توانمند داخلي مانند مپنا خارج خواهد كرد و باعث تضعيف و اضمحلال تدريجي آن‌ها خواهد شد، در حالي صورت گرفته است كه مقام معظم رهبري در سخنراني ابتداي امسال خود در حرم رضوي، استفاده از توانمندي داخلي در زمينه نيروگاه سازي را يكي از مصاديق پياده سازي اقتصاد مقاومتي در كشور دانستند و فرمودند: «ما در گذشته روي بعضي از بخشها سرمايه‌گذاري كرده‌ايم؛ از آنها بهره‌برداري بشود و استفاده بشود. ما در زمينه‌ي نيروگاه‌سازي در كشور سرمايه‌گذاري خوبي كرديم؛ در زمينه‌ي پتروشيمي سرمايه‌گذاري خوبي كرديم. امروز كشور به نيروگاه احتياج دارد، كشورهاي ديگر هم به نيروگاه ارزاني كه ما ميسازيم احتياج دارند. ما ديگر نرويم از بيرون نيروگاه بخريم وارد كنيم، يا افرادي بياوريم براي ما نيروگاه درست كنند. اين قسمتهايي كه سرمايه‌گذاري شده است، برايش تلاش شده است و زحمت كشيده شده است، احياء بشود و از آنها استفاده بشود».

به نظر مي رسد مهمترين پيام تلاش دولت براي امضاي قرارداد احداث نيروگاه با شركت تركيه اي يونيت اينترنشنال با درنظر گرفتن اين شرايط تبعيض آميز و ويژه در مقايسه با شركت هاي داخلي اين موضوع است كه برخي ها در دولت تدبير و اميد به دنبال تكرار تجربه برجام در حوزه اقتصادي هستند و در نتيجه، تلاش مي كنند كه سرمايه گذاري خارجي تحت هر شرايطي و با هر قيمتي جذب شود. اين در حالي است كه انداختن اين فرش هاي قرمز براي جذب سرمايه گذاري خارجي آن هم در صنعتي كه يكي از نمادهاي اصلي خودباوري ملي در حوزه صنعتي است، هيچ نسبتي با اجراي اقتصاد مقاومتي ندارد و كاملا برخلاف منافع ملي است و قطعا موجب بدنامي امضاكنندگان آن خواهد شد. دولت يازدهم بايد توجه داشته باشد كه امضاي اين قراردادهاي تبعيض آميز با شركت هاي خارجي هرچند ظاهرا دستاوردهاي اقتصادي برجام را از حالت «تقريبا هيچ» خارج مي كند ولي به بهاي ناديده گرفته شدن توانمندي بالاي كشور در صنعت نيروگاهي و سلب كردن فرصت حضور در بازار كشورمان از شركت‌هاي توانمند داخلي مانند «مپنا» كه اضمحلال و نابودي تدريجي اين شركت ها را به دنبال دارد،  خواهد بود.

پي نوشت:

1- http://alef.ir/vdcgxw9wzak9ut4.rpra.html?373420