آرشیو   |  درباره ما   |  دریافت اپلیکیشن اندروید دولت بهار   |  باشگاه مخاطبان دولت بهار    RSS   |  ارتباط با ما   |  پیوندها   |  نسخه تلکس   |  گیشه مطبوعات   |  حمایت از دولت بهار  
 * صفحه اصلی    * ارسال خبر و یادداشت    * فرزند ایران (خاطرات)    * صدای مهر و عدالت (آرشیو سخنرانیهای دکتر احمدی نژاد 92-84)  
دوشنبه، 2 مرداد 1396 - 15:03   
  تازه ها:  
   آخرین مطالب  
  بازی عربستان در زمین رژیم صهیونیستی در بحران خلیج فارس
  حکم اعدام یکی از سرکردگان مهم داعش
  تهران حامی نخست بغداد در جنگ با داعش
  داعش ۱۷۰ انتحاری را برای حمله به اروپا آماده کرده است
  تولید پسته با سیروسرکه
  دولت از قاچاقچیان گندم خرید/خودکفایی زیر سوال رفت
  خنجر بی‌آبی بر گلوی قوچ لارستان + تصاویر
  روادید 10 یپلمات ایرانی برای سفر به عربستان صادر نشده است
  جدیدترین جزئیات از نحوه تغییر واحد پول از ریال به تومان
  درد غزه «دوا» ندارد!
  آتش زدن پرچم اسرائیل در تجمع حامیان فلسطین در لندن+تصاویر
  یکی از شرکت‌های طرف قرارداد توتال با ایران، دولتی است
  افت فشار آب در اکثر کلان‌شهرها و تهران
  تخریب چهار رستوران آلاینده بستر رودخانه کرج با دستور قضایی
  ترویج شایعات اخیر توسط ۲ بانک بزرگ برای جذب سپرده بانک‎های دیگر
  "فرهاد رهبر" رئیس قطعی دانشگاه آزاد شد
  اتصال برخی از ایستگاه‌های مترو به بیمارستان‌های بزرگ
  مقاومت بانک‌ها برای ارائه اطلاعات حساب‌های بانکی شکسته شد
  قائدی:‌ پدر و مادرم نیایند من هم نمی‌مانم
  دستگیری بیش از ۶۰۰ اراذل و خرده فروش مواد مخدر
  وزیر پورشه‌سوار رسانه‌ها را لوله کرد
  حمله گرگ در معرض خطر سازمان محیط زیست به کودک 3 ساله
  عکس/ رهبر انقلاب بر سر مزار پدرشان
  فیلم/ حال و هوای رهبرانقلاب در حرم امام رضا(ع)
  طرح «مقابله با اقدامات خصمانه آمریکا» تاثیرگذار نیست
  گزارش نیویورک‌تایمز از نقض‌برجام توسط آمریکا
  اکران«یتیم‌خانه ایران» در آرژانتین
  قائدی با استقلال ۳ ساله ثبت کرد
  خط و نشان رونالدو برای کسب توپ طلا
  پرسپولیس به نفت بازیکن قرض داد
- اندازه متن: + -  کد خبر: 392330صفحه نخست » تازه هاجمعه، 29 اردیبهشت 1396 - 00:46
خیام شاعر نیست
دولت بهار: «غیاث‌الدین ابوالفتح عمربن‌ابراهیم خیام نیشابوری» همان «خیام نیشابوری» آشنای خودمان است که او را بیشتر شاعر و کمتر به عنوان فیلسوف و ریاضیدان می‌شناسیم.
  

مجله مهر: بسیاری از ما نام «خیام» را که می‌شنویم، تصویری از یک کتاب نسبتا قطور که با خط خوش روی آن عبارت «رباعیات خیام» نوشته، در ذهنمان نقش می‌بندد. برای بسیاری از ما «خیام» یعنی همان ابیاتی که گهگاهی با صدای خواننده‌ها می‌شنویم. البته اگر حواسمان بیشتر به اطرافمان باشد و در پارک‌های تهران از کنار تندیس‌ها فقط عبور نکرده باشیم، می‌دانیم تندیسی که با در ورودی پارک لاله با دست‌های رو به بالا ایستاده و اطرافش مدارهای منظورمه شمسی هستند، خیام نیشابوری است و ابوالحسن صدیقی این تندیس را به واسطه استاد بزرگ بودن خیام در نجوم به این شکل ساخته است.

اما واقعا خیام کیست؟ چقدر او را می‌شناسیم؟ چقدر در مدرسه‌ها و کتب آموزشی درباره او خوانده‌ایم که در دنیا چقدر شناخته شده بوده و چه تاثیرات مهم و بزرگی را در تاریخ ریاضیات، علوم و نجوم داشته است.

خیام شاعر نیست

اشعاری که سال‌ها بعد کشف شدند

خیام در سال‌های زندگی و حتی تا مدت‌ها پس از آن به عنوان ریاضیدان و فیلسوف شناخته می‌شد و مورد احترام بود. اما مدت‌ها پس از مرگ او این رباعیات او بود که خیام را هم در کشور خودش هم دیگر کشورهای دنیا بیشتر معروف کرد. خیام شاعر نبوده است و زبان طبیعی، ساده و بی‌آلایشی داشته و در شعر هم از کسی پیروی نمی‌کرده است؛ به نظر می رسد خیام به واسطه ذوق شاعری که داشته، توانسته نکته‌بینی‌های فلسفی‌اش را در قالب شعر بیان کند. با این‌حال خیام رباعی می‌گفته است، رباعی یکی از سبک‌های خاص شعری است که ایرانیان اختراع کرده بودند و از مشکل‌ترین آن‌ها نیز است! رباعی دو بیت و چهار مصرع دارد که شاعر باید در کلامی کوتاه مقصودی که می‌خواهد را برساند و معمولا هم مصرع پایانی تمامی نکات را شامل می‌شود. خیام در این زمینه صاحب سبک است و به خوبی توانسته مفاهیم فلسفی که به صورت کلی و مبهم هستند را جزئی و قابل درک بیان کند.

خیام شاعر نیست

رباعیاتی که از این کتاب به خیام منتسب می‌دانند، در حدود ۲۰۰ رباعی است. از آن‌جایی که این اشعار در زمان حیات شاعر جمع‌آوری نشده بوده و پس از آن توسط همراهان و نزدیکان پخش شده، اشعاری از دیگران را در هم در میان آن می‌توان یافت، با این‌حال با بررسی و راستی‌آزمایی این مورد که ابیات خیام بسیار خاص بودند و شباهتی با کسی نداشنند، اشعاری که حدس می‌زدند برای او نیست از کتاب حذف شده، در ابتدا و سال ۱۳۰۳ غلامرضا رشید یاسمی از ۳۴۰ رباعی، ۲۴۰ رباعی را قابل قبول دانست، پس از او صادق هدایت، محمدعلی فروغی، احمد شاملو، علی دشتی و جاویدمقدس صدقیانی نیز روی رباعیات خیام کار کردند و هرکدام ابیاتی را قابل قبول نداستند، از همین رو رباعیات خیام با تصحیح‌های متفاوتی در بازار نشر وجود دارد.

رباعیات پای خیام را به غرب باز کرد

خیام از آن دسته افرادی است که در جهان هم بسیار شناخته می‌شود، اما بُعد ادبی او بیش از هرچیز مورد توجه قرار گرفته است، آن‌هم از این جهت که ادوارد فیتزجرالد در قرن ۱۹ میلادی اشعار خیام را به انگلیسی ترجمه کرد و همین موضوع بابی برای معرفی این شاعر پارسی به غرب شد. با این حال خود فیتز جرالد هم از این ترجمه رضایت کامل نداشته و گفته بود که تنها توانسته کلمات و عبارات را به انگلیسی برگردانند و وقتی کسی آن‌ها را می‌خواند با چهره واقعی خیام آشنا نمی‌شود، او می‌گوید: «آنچه من انجام می‌دهم فقط به‌صورت حبابی در سطح آب پدید می‌آید و می‌شکند.» با این‌حال اشعار خیام در غرب محبوبیت زیادی دارد، تا جایی که افراد مشهور در عرصه‌های مختلف بارها نام این شاعر را در صحبت‌های‌شان آورده‌اند. البته نکته‌ای که درباره کتاب رباعیاتی که فیتزجرالد ترجمه کرده، وجود دارد این است که برخی از پژوهشگران معتقدند این مترجم اشعاری را به کتاب اضافه کرده که همین امر باعث شده شناخت صحیح و درستی از این شاعر شکل نگیرد.

خیام شاعر نیست

خیام شاگرد ابن‌سینا بوده است؟

برخی خیام را شاگرد ابن‌سینا و بعضی شاگرد امام‌موفق نیشابوری می‌دانند. اما اینکه واقعا خیام شاگردی ابن‌سینا را کرده باشد، کمی دور از ذهن به نظر می‌رسد، به این دلیل که از نظر زمانی با هم تفاوت داشته‌آند، با این حال در جایی خیام از ابن‌سینا به عنوان استاد خود یاد می‌کند، اما این کلام بیشتر بعد معنوی داشته، چون در اوایل دوران زندگی خیام، ابن‌سینا و ابوریحان بیرونی به پایان عمر خود رسیده بودند، با این‌حال خیام را جانشین ابن‌سینا و استاد فلسفه مادی، ریاضیات، منطق و متافیزیک می‌دانند.

خیام شاعر نیست

خیام در کنار ابوعلی‌سینا، ابوریحان بیرونی و محمدزکریای رازی چهار دانشمندی هستند که در سال ۲۰۰۹ ایران مجسمه‌ای با سبک معماری هخامنشی به دفتر سازمان ملل متحد در وین فرستاده بود، این مجسمه در ورودی سازمان ملل قرار گرفته است.

خیام شاعر نیست

معادلاتی با بیش از یک جواب

خیام را در زمان خودش و سال‌ها بعد نیز به عنوان ریاضیدان، فیلسوف و منجم می‌شناختند. کشفیات او در ریاضیات، جبر و هندسه بسیار اهمیت داشته‌اند. خیام نخستین کسی بوده که روی معادلات درجه اول، دوم و سوم تحقیق می‌کند و با انتشار کتاب جبر نشان می‌دهد معادلات درجه سوم ممکن است بیش از یک جواب داشته باشند! او همچنین اصل پنجم از هندسه اقلیدسی را در کتابی به همین نام ثابت می‌کند، کتابی که تنها نسخه کامل آن امروزه در کتابخانه لایدن در هلند نگهداری می‌شود.

در این ماین اگر دوجمله‌ای‌های ریاضی دوران دبیرستان را به خاطر بیاورید، آن‌ها را «دوجمله‌ای‌های خیام-نیوتن» می‌نامیدند، از آن جایی که هر دو هر دو روی این عبارات مطالعات زیادی داشته و قواعدی را در ارتباط با آن‌ها کشف کرده‌اند. همچنین «مثلث خیام-پاسکال» که رابطه بیان ضرائب دو جمله‌ای‌ها بود را بیشترمان در دوران تحصیل خوانده‌ایم.

خیام شاعر نیست

وقتی پای خیام به کره ماه باز شد

می‌دانستید یکی از حفره‌های ماه «خیام» نام دارد؟ می‌دانستید سیارک ۳۰۹۵ که در سال ۱۹۸۰ کشف شده «خیام» نام دارد؟ خیام چهره شناخته شده‌ای در عرصه نجوم است، اما بدون شک مهم‌ترین کار او سر و سامان دادن به گاهشمار ایرانی بوده و برای این‌کار مدار گردش کره زمین به دور خورشید را تا ۱۶ رقم اعشار حساب می‌کند. خیام در دوران جلال‌الدین ملک‌شاه سلجوقی به اصفهان می‌رود و سرپرستی رصد خانه این شهر را بر عهده می‌گیرد. او ۱۸ سال در این رصد خانه زندگی می‌کند و در همین مدت است که گاهشمار جلالی یا تقویم جلالی را دسته‌بندی می‌کند.

خیام شاعر نیست

خیام فقط شاعر نیست

با توجه به این‌که پایگاه علمی خیام برتر از جایگاه ادبی اوست، او را «حجة‌الحق» می‌نامیدند و تالیفات بسیاری در زمینه‌های مختلف علمی داشته است. میزان الحکمه در زمینه راه‌حل جبری مسئله تعیین مقادیر طلا و نقره و لوازم الامکنت را درباره دانش هواشناسی نوشته است. رسالة فی شرح مااشکل من مصادرات کتاب اقلیدس در مورد خطوط موازی و نظریه نسبت‌ها از مهمترین و اثرگذارترین کتاب‌ها درباره ریاضیات را نوشته و رسالة فی البراهین علی مسائل الجبر و المقابله به زبان عربی و درباره معادلات درجه سوم نوشته است. خیام همچنین کتابی با عنوان «نوروزنامه» دارد که درباره آیین نوروز در دربار پادشاهان است که تنها دو نسخه از آن باقی مانده که البته هیچ‌کدام در ایران نیستند.

خیام شاعر نیست

هنری که دلش برای فرهنگ نمی‌تپد

خیام مثل خیلی دیگر شخصیت‌های ایرانی در کشور خودش به خوبی معرفی نشده و در حد همان خیابان، بلوار، دانشگاه، شهرک صنعتی و برخی تندیس‌ها باقی مانده است. حتی هالیوود درباره خیام دو فیلم سینمای ساخته که هرچ‌کدام حق مطلب را به شاعر و ریاضیدان ادا نمی‌کند. با این‌حال در ادبیات می‌توان رد پای نام خیام را در برخی داستان‌ها نوشته هوشنگ معین‌زاده و محمدعلی جمال‌زاده می‌توان دید.خیام را چقدر می‌شناسیم؟

   
  

اضافه نمودن به:          

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
آدرس وب:
نظر
  لطفا از ارسال واژه ها و عبارات توهین آمیز ، مطالب دارای بار حقوقی و پیگرد قضایی و نیز حروف و کلمات و نشانه ها (مانند علامت تعجب) بصورت مکرر خودداری فرمایید. نظرات کوتاه تر زودتر بررسی و منتشر می شود. / توجه داشته باشید کد امنیتی ، زمان انقضا دارد و دقایقی پس از باز کردن منقضی می شود و برای ارسال نظر صفحه را باید رفرش کنید.
  کد امنیتی:
 
   پربیننده ها  
  پاسخ دفتر دکتر احمدی نژاد به اظهارات حجت الاسلام محسنی اژه ای درباره بازداشت حمید بقایی / مستندات 2 میلیون یوروی ادعایی را منتشر کنید
  چالش تصویر مریم؛ شکست گفتمان رسمی حجاب
  دکتر احمدی نژاد: نگران سلامت آقای حمید بقایی در زندان هستم
  نامه مشاور دکتر احمدی نژاد به حجت الاسلام محسنی اژه ای درباره بازداشت حمید بقایی
  بقایی: یا آزادم کنند یا جنازه ام را تحویل بگیرند
  یادداشت دکتر محمود احمدی نژاد/ دو ظلم بزرگ
  دکتر احمدی نژاد در گذشت دکتر مریم میرزاخانی را تسلیت گفت
  پروفسور فرامرز رفیع پور: احمدی نژاد آخرین تیرِ ترکش سنت است / اگر اتفاقی بیفتد، به هیچ کسی رحم نمی شود، حتی به آن هایی که الان خودشیرینی می کنند
  خیز قالیباف برای رهبری نواصولگرایی/ همیشه ناکامی که حالا معلم سیاست ورزی شده است
  عکس/ حمید بقایی پس از بازداشت 225 روزه در سال 1394
  نجوای شبانه اسفندیار/ آیا عاشقی در چهلمین سال وصلت امت و امامت به صفر می گراید؟
  یادداشت مشاور رسانه ای دکتر احمدی نژاد / یک بام و چند هوا!
  فلاحیان: سعید امامی خودکشی نکرد + فیلم
  تکثیرِ «خیابان ایران» / کلونی‌های دین‌داران و سیاستِ بقا؛ چالشِ زیستِ مذهبی در چهارمین دهه‌ حکومت دینی
  بیانیه مطبوعاتی وکیل حمید بقایی/ اطلاعات درست در اختیار سخنگوی قوه قضائیه قرار نگرفته است
  روایت علی اکبر جوانفکر از اعتصاب اعتراضی حمید بقایی و مخالفت با تامین وثیقه 50 میلیاردی
  تصویری از گرداب مرگ دره کول خرسان دزفول
  واکنش اژه ای به بازداشت حمید بقایی
  عکس/ امضای دکتر احمدی نژاد در میان امضای شخصیت های معروف جهان
  روح الله بهمنی نسبتی با خانواده احمدی نژاد ندارد
  مهندس رحیم مشایی: سالهاست به دسته بندی های سیاسی اعتقادی ندارم/ هرگز به دستگیری و بازداشت کسی بخاطر دیدگاه و فعالیت سیاسی او راضی نبوده و نیستیم
  همه چیز درباره ابومصعب الزرقاوی؛ پدر معنوی داعش
  واکنش دادستان تهران به نامه دکتر احمدی نژاد/ حق تعقیب قضایی این شخص محفوظ است
  عباس عبدی: اصولگرایی را می توان به پیش و پس از این عکس طبقه بندی کرد
  حسن‌ بیادی: کدامیک از اصولگرایان از دولت احمدی نژاد متنعم نشدند / جبهه‌پایداری در حال تبدیل شدن به فراماسونری است!
  حسین فریدون بازداشت شد
  یادداشت علی اکبر جوانفکر/ حیرت!
  یادداشت علی اکبر جوانفکر/ عذر بدتر از گناه!
  فیلم/ پاسخ دکتر احمدی نژاد به شبکه یورونیوز درباره پرونده سازی برای حمید بقایی/ هیچ سندی ارائه نشده و نخواهد شد چون وجود ندارد
  توییت دکتر احمدی نژاد: با وحدت و همدلی ملت ها، سرمایه داری به سرنوشت کمونیسم دچار خواهد شد
 
 
پروفسور فرامرز رفیع پور: احمدی نژاد آخرین تیرِ ترکش سنت است / اگر اتفاقی بیفتد، به هیچ کسی رحم نمی شود، حتی به آن هایی که الان خودشیرینی می کنند
پروفسور فرامرز رفیع پور: احمدی نژاد آخرین تیرِ ترکش سنت است / اگر اتفاقی بیفتد، به هیچ کسی رحم نمی شود، حتی به آن هایی که الان خودشیرینی می کنند
 
تکثیرِ «خیابان ایران» / کلونی‌های دین‌داران و سیاستِ بقا؛ چالشِ زیستِ مذهبی در چهارمین دهه‌ حکومت دینی
تکثیرِ «خیابان ایران» / کلونی‌های دین‌داران و سیاستِ بقا؛ چالشِ زیستِ مذهبی در چهارمین دهه‌ حکومت دینی
 
دکتر احمدی نژاد در گذشت دکتر مریم میرزاخانی را تسلیت گفت
دکتر احمدی نژاد در گذشت دکتر مریم میرزاخانی را تسلیت گفت
از زنان عالم تا علم زنانه / حساب علم و فلسفه از لوس بازیهای فمینیستیِ رایج در ایران جداست
از زنان عالم تا علم زنانه / حساب علم و فلسفه از لوس بازیهای فمینیستیِ رایج در ایران جداست
 
چالش تصویر مریم؛ شکست گفتمان رسمی حجاب
چالش تصویر مریم؛ شکست گفتمان رسمی حجاب
 
دموکراسی؛ زیر بنای دیکتاتوری در نیجریه / محمدو بوهاری: مصلحت مردم اقتضا می کند حکم دادگاه مبنی بر آزادی شیخ زکزاکی را اجرا نکنیم!
دموکراسی؛ زیر بنای دیکتاتوری در نیجریه / محمدو بوهاری: مصلحت مردم اقتضا می کند حکم دادگاه مبنی بر آزادی شیخ زکزاکی را اجرا نکنیم!
 
 
::  پخش زنده ::  خانه ::  تماس با ما ::  RSS
© دولت بهار
info@dolatebahar.com
پشتیبانی توسط: خبرافزار