آرشیو   |  درباره ما   |  دریافت اپلیکیشن اندروید دولت بهار   |  باشگاه مخاطبان دولت بهار    RSS   |  ارتباط با ما   |  پیوندها   |  نسخه تلکس   |  گیشه مطبوعات   |  حمایت از دولت بهار  
 * صفحه اصلی    * ارسال خبر و یادداشت    * فرزند ایران (خاطرات)    * صدای مهر و عدالت (آرشیو سخنرانیهای دکتر احمدی نژاد 92-84)  
سه شنبه، 3 مرداد 1396 - 19:19   
  تازه ها:  
   آخرین مطالب  
  کافئین چه تاثیری بر مغز و بدن دارد؟
  کاشت تراشه در بدن جایگزین کارت شناسایی می‌شود
  مجوز بازی رضاییان صادر شده است
  حمله به نیروهای پلیس در مرز اسپانیا-مراکش
  اسامی داوران هفته اول لیگ برتر فوتبال
  تصاویر/ تصادف قطار شهری با خودرو در آمریکا
  منچسترسیتی در فصل جدید پیراهن بازیافتی می‌پوشد + تصاویر
  سارقی که برای سرقت از آلمان به تهران آمد
  عکس/ واژگونی کامیون حامل دارو
  منافقین با حضور در خط مقدم جاسوسی می کردند
  داعش، 10 نفر از عناصر خود را در «تلعفر» آتش زد
  آتش‌سوزی پایگاه دریایی خرمشهر مهار شد
  فیلم/ دختر شهید مدافع حرم روزت مبارک
  بازجویی وزارت دفاع عراق از داعشی‌ها برای پیدا کردن البغدادی
  سقوط یک شهر در افغانستان به دست طالبان
  آل سعود؛ همراه با قدس همگام با اسرائیل
  قلمون غربی سوریه به طور کامل آزاد شد+عکس
  شلیک اخطار ناو آمریکایی به سمت قایق ایرانی+عکس
  فروپاشی قریب الوقوع جبهه‌النصره در عرسال
  تصاویر/ نفت به جای ثروت کم‌آبی آورد
  عکس/ استقبال قاتل از قاتل!
  مرد مسلحی در منچستر اقدام به گروگان‌گیری کرد
  داستان عجیب یک همیشه زندانی + عکس
  واکنش امام خمینی به بی‌هوشی شهید نیاکی حین قرائت دعای توسل
  نیمار یک قدم دیگر از بارسلونا دور شد
  سرنگونی یک هواپیمای شناسایی ائتلاف سعودی
  پشت‌پرده راه‌اندازی کمپین ارتش سرخ مجازی
  افتتاح پایگاه پشتیبانی نداجا در منجیل
  حمله دوباره ترامپ به وزیر دادگستری آمریکا
  عکس/ سلاح‌هایی که از سارقان تهرانی کشف شد
- اندازه متن: + -  کد خبر: 411521صفحه نخست » دیدگاهیکشنبه، 25 تیر 1396 - 14:30
تجربه دینی و سکوت برگر
تجربه دینی و سکوت برگر دکتر محمدرضا پویافر
  

پیتر برگر به تازگی از دنیا رفت؛ جامعه شناسی که خدمات چندجانبه ای به حوزه عام جامعه شناسی و حوزه خاص جامعه شناسی دین ارایه داد. او در «ساخت اجتماعی واقعیت» به خوبی تعامل سطوح فرد/ عاملیت و عینیت/ ذهنیت را به ویژه در تبیین فرایند نهادی شدن برای واقعیت اجتماعی تشریح کرده و بر پایه همین بنیان نظری «ساخت اجتماعی دین» را هم تبیین کرده است. علاوه بر این، هر چند برگر در نظریه دین خود تجدید نظرهای اساسی داشته، اما سهمی انکارناپذیر در توسعه نظریه عرفی شدن (Secularization) داشته است.

در عین حال هرچند پیتر برگر سهم مهمی در جامعه شناسی دین داشته، اما حداقل یک بخش مهم از مطالعات اجتماعی دین هست که در نظریه برگر مغفول مانده و آن «تجربه دینی» است. تجربه دینی به عنوان شخصی ترین و درونی ترین بعد دینداری فرد، پیچیده ترین وجه دین‌ورزی است که جلوه های گوناگونی دارد. نماز، دعا و نیایش، زیارت و تجربه خیرِ دینی مولفه های تجربه دینی هستند که مطالعه جامعه شناختی آن ها علاوه بر تلاش برای سنجش کمّی در سنجه های دینداری، بخشی ویژه در مطالعات کیفی دین را تشکیل می دهد. 

اما با وجود سکوت برگر و نظریه جامعه شناسی او در تبیین تجربه دینی، برخی از پژوهشگران داخلی تلاش کرده اند تا در مطالعه تجربه دینی از جمله در مطالعه اجتماعی تجربه دینی زیارت، به سادگی با وام گرفتن تفکیک سطوح عینیت و ذهنیت در واقعیت اجتماعی، زیارت را هم شامل دو بعد ذهنیت و عینیت تقسیم کرده و با این چارچوب مفهومی به بررسی اجتماعی تجربه دینی پرداخته اند. نادیده گرفتن عدم انطباق نظریه ساخت اجتماعی واقعیت و ساخت اجتماعی دینِ برگر با مطالعه اجتماعی تجربه دینی حداقل سه اشتباه را به دنبال خواهد داشت:

1- تجربه دینی، آن درک، احساس و معرفتِ غیر استدلالی عمیقی است که از خلال مشارکت در فعلِ دینی به مومن دست می دهد. با مطالعه تجربه دینی بر اساس نظریه برگر، تجربه دینی که همراه با فعلِ دینی است با خودِ فعلِ دینی(مانند عبادت فردی یا جمعی) خلط می شود. در نتیجه پژوهشگر ناخودآگاه به جای مطالعه تجربه دینی به مطالعه مناسک یا کنشِ دینی متمرکز شود.  

2- تفکیک عینیت و ذهنیت در نظریه برگر به ویژه برای تبیین چگونگی تعامل این دو سطح از واقعیت در فرایند نهادی شدن است. با الگو گیری از این تز نظری برای تفکیک ابعادِ تجربه دینی، پژوهشگر به اشتباه دو سطح از تحلیل واقعیت (ذهنیت/ عینیت) را که در تأثیر تأثّر متقابل با هم هستند به جای ابعاد نسبتاً مستقلِ آن واقعیت در نظر می گیرد. در واقع رابطه بین ذهنیت و عینیت رابطه بین دو عامل موثر و متأثر است. این نوع رابطه با رابطه بین ابعاد یک واقعیت – مثل تجربه دینی - متفاوت است.

3- در نظر گرفتن بعد ذهنی برای تجربه های دین همچون دعا، نماز و زیارت، پژوهشگر را به در نظر گرفتن اعتقادات و باورهای دینی به عنوان وجه ذهنیِ تجربه دینی سوق می دهد. این در حالی است که تجربه دینی – آن طور که ویلیام جیمز می گوید - شامل ادراکِ عمیقِ غیر قابل توصیف معنا (عاطفه، معرفتِ غیر استدلالی و چیزی فراتر از این دو) طی انجام کنشِ دینی است. بنابراین، هر چند تجربه دینی بر پایه واقعیتِ بیرونی به نام فعلِ دینی شکل می گیرد، اما وجه ذهنیِ آن، باور و اعتقادات دینی نیست. اساساً تجربه دینی را نمی توان دارای بعدِ ذهنی دانست. تجربه دینی یک ذاتِ درونی و معنایی و شهودی دارد که بر اساس یک فعلِ دینی – خواه عبادت فردی باشد یا مناسک جمعی واجب یا مستحب- به فردِ مومن دست می دهد.

مجموعه اشکالات بالا، به خوبی نشان می دهد که هرچند برگر در فهم واقعیتِ اجتماعی دین در جامعه امروزین به ما کمک زیادی می کند، اما در برابر فهم اجتماعیِ تجربه دینی سکوت کاملی دارد.

@mr_pouyafar

   
  

اخبار مرتبط:

اضافه نمودن به:          

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
آدرس وب:
نظر
  لطفا از ارسال واژه ها و عبارات توهین آمیز ، مطالب دارای بار حقوقی و پیگرد قضایی و نیز حروف و کلمات و نشانه ها (مانند علامت تعجب) بصورت مکرر خودداری فرمایید. نظرات کوتاه تر زودتر بررسی و منتشر می شود. / توجه داشته باشید کد امنیتی ، زمان انقضا دارد و دقایقی پس از باز کردن منقضی می شود و برای ارسال نظر صفحه را باید رفرش کنید.
  کد امنیتی:
 
   پربیننده ها  
  پاسخ دفتر دکتر احمدی نژاد به اظهارات حجت الاسلام محسنی اژه ای درباره بازداشت حمید بقایی / مستندات 2 میلیون یوروی ادعایی را منتشر کنید
  چالش تصویر مریم؛ شکست گفتمان رسمی حجاب
  دکتر احمدی نژاد: نگران سلامت آقای حمید بقایی در زندان هستم
  نامه مشاور دکتر احمدی نژاد به حجت الاسلام محسنی اژه ای درباره بازداشت حمید بقایی
  یادداشت دکتر محمود احمدی نژاد/ دو ظلم بزرگ
  بقایی: یا آزادم کنند یا جنازه ام را تحویل بگیرند
  پروفسور فرامرز رفیع پور: احمدی نژاد آخرین تیرِ ترکش سنت است / اگر اتفاقی بیفتد، به هیچ کسی رحم نمی شود، حتی به آن هایی که الان خودشیرینی می کنند
  دکتر احمدی نژاد در گذشت دکتر مریم میرزاخانی را تسلیت گفت
  خیز قالیباف برای رهبری نواصولگرایی/ همیشه ناکامی که حالا معلم سیاست ورزی شده است
  بیانیه مطبوعاتی وکیل حمید بقایی/ اطلاعات درست در اختیار سخنگوی قوه قضائیه قرار نگرفته است
  نجوای شبانه اسفندیار/ آیا عاشقی در چهلمین سال وصلت امت و امامت به صفر می گراید؟
  عکس/ حمید بقایی پس از بازداشت 225 روزه در سال 1394
  تکثیرِ «خیابان ایران» / کلونی‌های دین‌داران و سیاستِ بقا؛ چالشِ زیستِ مذهبی در چهارمین دهه‌ حکومت دینی
  فلاحیان: سعید امامی خودکشی نکرد + فیلم
  تصویری از گرداب مرگ دره کول خرسان دزفول
  روایت علی اکبر جوانفکر از اعتصاب اعتراضی حمید بقایی و مخالفت با تامین وثیقه 50 میلیاردی
  مهندس رحیم مشایی: سالهاست به دسته بندی های سیاسی اعتقادی ندارم/ هرگز به دستگیری و بازداشت کسی بخاطر دیدگاه و فعالیت سیاسی او راضی نبوده و نیستیم
  احتمال آزادی حمید بقایی با وثیقه های مردمی
  روح الله بهمنی نسبتی با خانواده احمدی نژاد ندارد
  واکنش اژه ای به بازداشت حمید بقایی
  عکس/ امضای دکتر احمدی نژاد در میان امضای شخصیت های معروف جهان
  مردم برای بقایی وثیقه آوردند
  یادداشت علی اکبر جوانفکر/ حضور التیام بخش مردم
  همه چیز درباره ابومصعب الزرقاوی؛ پدر معنوی داعش
  واکنش دادستان تهران به نامه دکتر احمدی نژاد/ حق تعقیب قضایی این شخص محفوظ است
  عباس عبدی: اصولگرایی را می توان به پیش و پس از این عکس طبقه بندی کرد
  حسن‌ بیادی: کدامیک از اصولگرایان از دولت احمدی نژاد متنعم نشدند / جبهه‌پایداری در حال تبدیل شدن به فراماسونری است!
  یادداشت علی اکبر جوانفکر/ حیرت!
  وضعیت بسیار بد جسمانی حمید بقایی
  حسین فریدون بازداشت شد
 
 
نقدی بر یادداشت "تکثیر خیابان ایران" / مذهبی ها و حزب اللهی ها به فرقه تبدیل نمی شوند، دچار ادغام شتابزده در الگوهای مسلط جامعه هستند
نقدی بر یادداشت "تکثیر خیابان ایران" / مذهبی ها و حزب اللهی ها به فرقه تبدیل نمی شوند، دچار ادغام شتابزده در الگوهای مسلط جامعه هستند
 
پروفسور فرامرز رفیع پور: احمدی نژاد آخرین تیرِ ترکش سنت است / اگر اتفاقی بیفتد، به هیچ کسی رحم نمی شود، حتی به آن هایی که الان خودشیرینی می کنند
پروفسور فرامرز رفیع پور: احمدی نژاد آخرین تیرِ ترکش سنت است / اگر اتفاقی بیفتد، به هیچ کسی رحم نمی شود، حتی به آن هایی که الان خودشیرینی می کنند
 
تکثیرِ «خیابان ایران» / کلونی‌های دین‌داران و سیاستِ بقا؛ چالشِ زیستِ مذهبی در چهارمین دهه‌ حکومت دینی
تکثیرِ «خیابان ایران» / کلونی‌های دین‌داران و سیاستِ بقا؛ چالشِ زیستِ مذهبی در چهارمین دهه‌ حکومت دینی
دکتر احمدی نژاد در گذشت دکتر مریم میرزاخانی را تسلیت گفت
دکتر احمدی نژاد در گذشت دکتر مریم میرزاخانی را تسلیت گفت
 
از زنان عالم تا علم زنانه / حساب علم و فلسفه از لوس بازیهای فمینیستیِ رایج در ایران جداست
از زنان عالم تا علم زنانه / حساب علم و فلسفه از لوس بازیهای فمینیستیِ رایج در ایران جداست
 
چالش تصویر مریم؛ شکست گفتمان رسمی حجاب
چالش تصویر مریم؛ شکست گفتمان رسمی حجاب
 
 
::  پخش زنده ::  خانه ::  تماس با ما ::  RSS
© دولت بهار
info@dolatebahar.com
پشتیبانی توسط: خبرافزار