آرشیو   |  درباره ما   |  دریافت اپلیکیشن اندروید دولت بهار   |  باشگاه مخاطبان دولت بهار    RSS   |  ارتباط با ما   |  پیوندها   |  نسخه تلکس   |  گیشه مطبوعات   |  حمایت از دولت بهار  
 * صفحه اصلی    * ارسال خبر و یادداشت    * فرزند ایران (خاطرات)    * صدای مهر و عدالت (آرشیو سخنرانیهای دکتر احمدی نژاد 92-84)  
چهارشنبه، 22 آذر 1396 - 22:14   
  تازه ها:  
   آخرین مطالب  
  "مهدی قره محمدی" به جمع شهدای مدافع حرم پیوست+عکس
  جدول برترین گلزنان تاریخ جام باشگاه‌های جهان
  احتمال صدور مجوز غنی سازی اورانیوم به عربستان توسط واشنگتن
  شهادت و زخمی شدن ۱۹۱۰ فلسطینی از آغاز قیام ضد تصمیم ترامپ
  وزیر صهیونیست: در جنگ آتی همه لبنان را هدف قرار می‌دهیم!
  تخم مرغ 30 درصد گران شد/ سبزی های تازه 33.6 درصد
  میانگین دستمزد هفتگی 7 تیم لیگ برتر جزیره + عکس
  وزیر اطلاعات اسرائیل محمد بن سلمان را به فلسطین اشغالی دعوت کرد
  عکس/ وقتی می گوییم فصل رسوایی رسیده یعنی همین!
  ماجرای بیماری که بدون بخیه‌زدن تحویل خانواده‌اش دادند+تصاویر
  درمان قطعی رفلاکس معده بدون دارو در خانه
  ادامه ساخت مهمانسرای حرم حضرت زینب(س) + تصاویر
  استقلال به کمیته تعیین وضعیت فراخوانده شد
  لیست بازیکنان تیم ملی برای حضور در جام جهانی روسیه مشخص شد
  6 کشوری که عکاسی در آن‌ها ممنوع است!
  9 عادت غلط که به کلیه‌هایتان آسیب می‌زند
  لحظه دیدنی فوران آتش فشان در روسیه+عکس
  جاده مرگباری که از وسط دریا، زمین و آسمان می گذرد+تصاویر
  احداث راه آهن «حیفا-خلیج فارس» برای دور زدن تنگه هرمز و باب المندب
  عکس یادگاری قهرمان بلند آوازه کشتی دنیا و المپیک با حمید سوریان
  معجزات زیبایی جوش شیرین برای پوست و مو
  تصاویر/ میدان میوه و تره‌بار قم در آتش سوخت
  رئیس‌جمهور بولیوی: ترامپ مشکل روانی دارد!
  عملیات بیت المقدس با آزادی قدس شریف پایان خواهد یافت+ عکس
  آخرین اخبار از زمان اعدام قاتل ستایش
  کدام سریال ها به نوروز 97 می‌رسند؟ + تصاویر
  مهمترین دلیل نارضایتی خریداران خودرو است
  پیشرفت‌های چشمگیری در تجهیزات دفاعی داشته‌ایم
  تیم وزنه‌برداری ایران قهرمان شد
  قدیمی‌ترین نقاره‌زن حرم مطهر رضوی درگذشت
- اندازه متن: + -  کد خبر: 434862صفحه نخست » دیدگاهجمعه، 7 مهر 1396 - 17:55
از خودسوزی دستفروش تونسی تا استقلال کردستان
از خودسوزی دستفروش تونسی تا استقلال کردستانمحمد مهدی میرزایی پور
  

فصل اول: درباره زمین بازی، کارت‌های برنده و اهرم‌های فشار و بازیگران اصلی و فرعی

اگر روزگاری «طرح خاورمیانه بزرگ» آنچنان مضحک به نظر می رسید که کسی به تحقق آن به طور جدی فکر نمی کرد امروز به نتیجه رسیدن نقطه عطف این طرح یعنی استقلال کردستان با جدیت و واقعیت پیش روی ماست. بدون تحلیلی تاریخی نمی‌توان به تصویری دقیق از دلیل رسیدن وضعیت منطقه به این نقطه دست یافت.

یکم؛ فردای پیروزی مهم‌تر از خود پیروزی
تجربه عراق نشان داده بود که فردایِ پیروزی بسیار مهم تر از خود پیروزی است. دلیل اصلی شکست امریکا در عراق پس از سرنگونی صدام همین بود که ایران -به عنوان تنها قطب جهانی که امکان طراحی واقعی علیه نظام سلطه را دارد- اهرم‌های قدرت جدی برای مدیریت صحنه عراق در اختیار داشت. از جمله اینکه نیروهای جایگزین صدام سال‌های سال در ایران پناه گرفته بودند و ارتباط و دوستی زیادی با ایرانیان داشتند. هم‌مذهبی با قاطبه مردم عراق، هم‌مرزی و تسلط نسبی بر فضای سیاسی و اجتماعی آن کشور از سوی ایران دیگر مزایای بزرگ ما در مناقشه عراق بودند که به تدریج باعث شدند دو ملت با همکاری یکدیگر و مقاومت منفی طولانی مدت و بسیار پر زحمت هزینه‌های ماندن را بر فایده‌اش فزونی داده و نهایتاً در موفقیتی بزرگ هم از شر دیکتاتور خلاص شوند و هم امریکائیان را از سرزمین عراق به بیرون برانند.

دوم؛ مقایسه اهرم‌های فشار ایران و امریکا در کشورهای انقلاب کرده

اما شرایط در وقایع موسوم به بیداری اسلامی چگونه بود؟

الف) نفوذ در عناصر انقلابی؛ به تدریج مشخص شد که ایران به نسبت امریکا از نفوذ بسیار پائینی بر عناصر جایگزین در کشورهای انقلاب کرده به نسبت امریکا برخوردار است. درست مثل کسی که رابطه‌ای سالی یک بار دارد در مقایسه با کسی که هر روز با کسی ارتباط می‌گیرد. راشد الغنوشی رهبر تبعیدی جنبش النهضه تونس پیش از انقلاب در لندن سکونت داشت و اطلاعات موثقی درباره عدم احتراز او از ارتباط با سرویس‌های جاسوسی غربی در دست بود. جنبش اخوان المسلمین به تدریج از بافت ضد استعماری اولیه خویش به سوی گرایش‌های تکفیری و تحت نفوذ امریکا و با حساسیت‌های مذهبی تغییر هویت داده بود. کار تا جایی بالا گرفت که محمد مرسی در تنها سفرش به ایران شدیداً دیدار با رهبری را رد کرد و محور سخنرانی‌ش را علیه بشار اسد و ایران قرار داده و حتی سخنرانی‌ش را با جمله «سلام بر ابوبکر، عمر و عثمان» آغاز نمود. (که در رسانه‌های مدعی بیداری اسلامی مورد سانسور قرار گرفت) به خوبی می‌دانستیم که پشتیبانان معنوی بهار عربی در جهان اسلام یعنی ترکیه و قطر سال‌های سال بیشترین همکاری را با امریکا در زمینه سیاست‌های بین‌المللی انجام می‌دادند و حتی دارای پیمان‌های نظامی با اسرائیل هستند.

ب) نفوذ بر عموم مردم و نخبگان؛ سیطره‌ی رسانه‌های غربی بر مردمان منطقه به نحوی که توانسته بودند هر واقعه ای را بزرگ یا کوچک جلوه بدهند دیگر اهرم بسیار نیرومند مدیریت آنان بر وقایع کشورها بود و در کنار آن ایران از داشتن هرگونه رسانه قوی محروم بود و حتی توان رقابت با رقبای منطقه ای مثل الجزیره را نیز به هیچ روی نداشت. همچنین شبکه‌های اجتماعی خصوصاً فیس‌بوک و توئیتر به عنوان ابزاری بسیار موثر در دست مدیریت‌کنندگان صحنه بود. علاوه بر این امریکا توانسته بود طی سال‌ها قشرهایی کاملاً وابسته به خود در کشورهای انقلاب کرده بوجود بیاورد. از جمله میلیون‌ها عضو ارتش مصر (به عنوان نیرومندترین عنصر این کشور) سال‌های سال وابستگی کامل تجهیزاتی و مالی و حتی بهداشتی (و البته فکری) به امریکا داشته‌اند (از نیویورک تایمز) در مقابل ایران نه از عنصر همسایگی (مانند عراق) و نه از آشنایی کافی با فضای افریقا برخوردار نبود. سال‌های سال به ایرانیان به چشم تهدید توسط حکومت‌ها نگریسته شده بود و حسنی مبارک ده‌ها سال ورود اتباع ایرانی به خاک مصر را محدود کرده بود. حتی سخنرانی‌های عربی رهبری درباره انقلاب مصر نیز به عنوان دخالت در امور داخلی مصر نامیده شد و در چنین فضایی بود که در حالی که اتباع اسرائیل به راحتی به مصر رفت و آمد داشتند محمد مُرسی با صدور حکمی ممنوعیت ورود اتباع ایرانی به مصر را تمدید کرد تا جلوی «دخالت» ایران را بگیرد (که در رسانه‌های ایرانی به طور عمده سانسور شده و نادیده گرفته شد).

ج) تسلط بر گلوگاه‌های اقتصادی؛ کشور لیبی بدون صدور نفت به اروپا نمی‌تواند زندگی کند و اساساً پس از قذافی نیز طرفین اصلی باقیمانده در این کشور (در بن‌قاضی و طرابلس) هر دو به فروش نفت به اروپا مبادرت می‌کنند. مصر پیش از انقلاب به واسطه فقر گسترده (به عنوان مثال 5 میلیون مصری در قبرستان زندگی می کنند) کمک‌های سالیانه مالی از امریکا و عربستان دریافت می‌کرد تا جایی که ارتش این کشور حاضر شده بود در ازای رقم ناچیزی در حد 1.3 میلیارد دلار در سال از امریکا در حال صلح با اسرائیل به سر برد. تونس اساساً کوچک‌تر از آن بود که بتواند بدون اروپا به هر لحاظ زندگی کند (حتی در سطح تجارت و آموزش از زبان فرانسوی استفاده می‌کند) و به لحاظ اقتصادی هیچ اثر کاهشی بر وابستگی کشورهای انقلاب کرده نمی‌توانست داشته باشد. همه این موارد خیلی زود محمد مُرسی را به بستن قراردادهای اقتصادی با دشمن اصلی خود (عربستان) کشاند و حتی به واسطه وابستگی مصر به توریسم او را به تلاش برای گرفتن وام از صندوق بین‌المللی پول کشاند. بی‌تردید اهرم اقتصادی را باید در زمره اصلی‌ترین گلوگاه‌های در دست امریکا برای اعمال اراده خود در این کشورها دانست.

د) آشنایی تئوریک و تجربی امریکا به عدم پذیرش و توانایی انقلاب «مذهبی» در مدیریت کشورها؛ در حالی که در ایران تصور می‌شد با «اسلامی» نامیده شدن وقایع می‌توان تصوری نسبت به هرگونه نزدیکی نیروهای انقلاب کننده به ایران ایجاد کرد و حتی در ابتدای راه از در اختیار قرار دادن تجربیات انقلاب ایران به انقلابیون مصر و تونس سخن گفته می‌شد اما بر خلاف ما امریکا دارای تحلیل خوبی از نقاط حساسیت و ناتوانی‌های نیروهای مذهبی اخوان المسلمین که سال‌های سال نیز از حکومت‌داری به دور بوده‌اند داشت. فراهم شدن سریع زمینه حمایت اخوان المسلمین از سقوط بشار اسد و نیز بوجود آمدن درگیری‌های مذهبی در داخل مصر از نشانه‌های این امر بودند. واگرایی و هراس شدید عموم مردم از تسلط سلفی‌گری در زمره اصلی‌ترین دلایل سقوط مُرسی آن هم تنها یک سال پس از روی کار آمدنش بود. از اصلی‌ترین مشغولیت‌های تونس از زمان انقلاب پاسخ‌گویی به تظاهرات‌هایی که برای کسب آزادی مذهبی انجام می‌شود بوده است. علاوه بر این آینده نشان داد همچنان که هرگز نباید ترکیه و قطر را نیروهایی حقیقتا ضد امریکایی و ضد اسرائیلی دانست نیروهای به اصطلاح انقلابی در کشورهای مصر و تونس و لیبی اساساً آنچنان که می‌پنداشتیم انقلابی سیاسی و با ابعاد جهانی و در تداوم امواج انقلاب اسلامی و در راه مبارزه با امریکا و اسرائیل را در نظر ندارند. به عنوان مثال انقلابیون لیبی مخالفت ویژه‌ای با حضور ناتو در لیبی نکردند. دولت جدید مصر نیز که نمی‌دانست باید تکنوکرات باشد یا انقلابی و اساساً در راستای چه هدفی روی کار آمده در حالی که با سوریه قطع رابطه دیپلماتیک می‌کرد نه فقط در قبال حمله اسرائیل به نوار غزه سکوت پیشه می‌کرد (در حال که حتی حسنی مبارک 5 سال با اسرائیل به دلیل حمله به فلسطین روابطش را تعلیق کرده بود) بلکه نامه محبت‌آمیز و صمیمانه‌ای خطاب به شیمون پرز تحت عنوان «دوست بزرگ و خوب» نگاشت.

ه) تسلط نظامی و اطلاعاتی و دیپلماتیک؛ در حالی که تجارت گسترده و رفت آمد گسترده و بدون محدودیت اتباع کشورها غربی به مصر و لیبی و فعالیت سفارت‌های این کشورها باعث شده بود آگاهی اطلاعاتی زیادی نسبت به شرایط وجود داشته باشد و نیز مرزهای گسترده این کشورها با دریای مدیترانه امکان حضور مستقیم نیروهای نظامی ناتو با استفاده از ناوهای هواپیمابر را در این کشورها به سادگی ممکن کرده بود اما ایران از حدود سی سال پیش سفارتی (یا حتی حضور جدی اتباع خود) در مصر نداشت و حتی در زمان وقوع انقلاب در لیبی سفارت ایران بدون هرگونه فعالیت بسته بود. ایران که هیچ حضوری نظامی در مدیترانه نداشت صرفاً توانست مدت‌ها بعد از سرنگونی و افول انقلاب‌ها ناو جنگی خود را از کانال سوئز آن هم برای حمایت نظامی از سوریه یک بار عبور بدهد. همچنین در حالی که دیدارهای متعدد مقامات غربی با مقامات مصری صورت می‌گرفت ایران مدت‌ها بعد توانست در اوج فضای منفی علیه خود، رئیس‌جمهورش را به مصر بفرستد. باید به این موارد آشنایی بیشتر امریکائیان نسبت به ساختار قبیله‌ای موجود در کشورهایی مانند لیبی را اضافه کرد که اثرات عمیقی بر آینده این کشورها نیز گذاشت.

سوم؛ چه کسی بازی خورد؟
مجموعه این شرایط و نیز دیگر موارد جزئی‌تر نشان‌دهنده این است که خلاف تصور ما امریکا با چشمانی باز و در زمین خود وارد بازی شده بود و کارت‌های فراوانی برای بازی و اهرم‌های فشار بسیار بااهمیتی در اختیار داشت که باعث شد بتواند سرنوشت کشورها را رقم بزند و صحنه را مدیریت کند. این صحنه باعث شد امریکا نه فقط بتواند از کاهِ خودسوزی یک دستفروش کوه بسازد -که قبلا نمونه های مشابه در خود تونس نیز داشته بود ولی به چنین وقایعی منجر نشده بود- بلکه خیلی سریع جریان تحولات را به سمت نقطه اصلی معارضه با تنها رقیب جهانی‌اش -یعنی ایران- در سوریه به عنوان آسیب پذیرترین حلقه مقاومت بکشاند.

نطق باراک اوباما -که در ایران تقریباً سانسور شد- در سخنرانی پیروزمندانه خود در سال 2011 به صراحت ضمن استقبال از وقایع موسوم به بهار عربی، توجه‌ها را به سوی لیبی و سوریه معطوف می‌کرد. وقایع به نحوی مدیریت شد که ایران در موقعیت ضعف اساسی در اثر وقایع موسوم به بیداری اسلامی قرار گرفت و حتی سقوط مُرسی را باید راه تنفسی برای نگرانی اصلی ایران یعنی حفظ بشار اسد دانست. علاوه بر بدنامی شدید ایران در میان مسلمین، ایجاد گسل‌های بسیار اساسی میان ایران با ترکیه و عربستان و ضربه شدید به موقعیت مقاومت در منطقه و فراموشی جدی امریکا و اسرائیل به عنوان دشمنان اصلی دنیای اسلام دستاوردهای اساسی امریکائیان از صحنه بود.

امریکا پس از این واقعه نیز با همکاری متحد اسراتژیک خود در منطقه یعنی عربستان توانست تمام اثرات جانبی را (مثل روی کار آمدن مرسی) مدیریت کرده و به وضعیت سابق بازگرداند و به این ترتیب نیروهای انقلابی منطقه را به کلی مضمحل و تا ده ها سال ناامید گرداند.

افراد نزدیکتر به صحنه همچون سید حسن نصرالله غیر از مقطع بسیار کوتاه ابتدایی هرگز از واژه بیداری اسلامی استفاده نکردند و خیلی زود متوجه صحنه‌آرائی خطرناک پیش روی خود شدند. و در حالی که ما در ایران نسبت به محاکمه حسنی مبارک و لغو کمپ‌دیوید رؤیاپردازی می‌کردیم امریکا دست به سناریوسازی هر روزه علیه ایران می‌زد تا جایی که امروز با انفعال ایران از مجموعه وقایع رخ داده در منطقه شاهد نزدیک شدن به وقوع نقطه عطف طرح خاورمیانه بزرگ یعنی استقلال کردستان هستیم. در حقیقت به تدریج در حال متوجه شدن این هستیم که با امریکایی به مراتب پیچیده تر از امریکای ۵۷ طرفیم که با اندوخته تجربه‌اش گلوگاه‌های اساسی را پیشاپیش تسخیر کرده و غلبه بر چنین صحنه‌ای بسیار مشکل‌تر از آن بوده که می‌پنداشته‌ایم.

فصل دوم: نحوه عملکرد ایران در قضایای موسوم به بیداری اسلامی

در فصل پیشین درباره اهرم‌های فشار امریکا سخن گفتیم و نتیجه گرفتیم امریکا با وجود کارت‌های برنده‌ای مثل حضور نظامی، اشراف اطلاعاتی، رابطه دیپلماتیک، سلطه اقتصادی، نفوذ در نخبگان و آشنایی با گرایش‌های آنان، سیطره رسانه‌ای و آگاهی نسبت به سرنوشت انقلاب مذهبی، در زمینی با پارامترهای مشخص وارد بازی شده بود و توانسته بود انقلاب‌های دست‌سازی را درست کند که عملاً ضمن مهار اراده ملت‌ها برای تغییر، وقایع را به سوی سوریه -ضعیف‌ترین حلقه مقاومت- هدایت کرده و ایران را به واسطه حمایت از بشار اسد در موقعیت بسیار بدی در برابر کل دنیای اسلام قرار بدهد. در این فصل به موضع‌گیری‌ها و عملکرد ایران در قبال این وقایع در بعد خارجی و نیز داخلی می‌پردازیم و سعی می‌کنیم مسیر طی شده تا استقلال‌طلبی کردستان را شناسایی کنیم.

یکم؛ دوره استقبال و امیدواری برای مبارزه‌ای جدی‌تر با امریکا
ایران در بعد خارجی با این تصور که این انقلاب‌ها در تداوم ایده‌های انقلاب اسلامی اتفاق افتاده و اکنون موعد آن «پیچِ تاریخی» برای تشکیل «امت واحده اسلامی» است سعی کرد با برگزاری‌های همایش‌هایی در تهران و دعوت از برخی عناصر انقلابی همراهی خود را با این انقلاب‌ها نشان داده و حتی در مرحله بالاتر خود را به عنوان محور تحولات تثبیت کند. همایش‌های «علما و بیداری اسلامی»، «جوانان و بیداری اسلامی»، «زنان و بیداری اسلامی» و «اساتید دانشگاه‌های جهان اسلام و بیداری اسلامی» و نیز تعدادی همایش‌های حاشیه‌ای در زمره این فعالیت‌ها بودند که اگرچه در ابتدای مسیر انقلاب‌های عربی با هیجان برگزار شدند ولی قطار برگزاری‌شان به تدریج با مشخص شدن ماهیت غیر استکبارستیزانه و بلکه ضد ایرانی و ضد شیعی این انقلاب‌ها متوقف گردید و امروز دیگر خبری از آن دبیرخانه اجلاس‌ها در رسانه‌ها ملاحظه نمی‌گردد. اما در خلال همین برگزاری‌ها نیز نشانه‌های واقعی نبودن تصورهای ما در داخل از وقایع خود را نشان می‌دادند که با تدابیر رسانه‌ای در جهت مدیریت آن تلاش می‌شد.

به عنوان مثال در حالی که در رسانه‌های ایرانی استاد عضو دانشگاه الازهر، مدعو همایش علما و بیداری اسلامی به عنوان حامی انقلاب علیه حسنی مبارک معرفی می‌گردید، خود دانشگاه الازهر از حسنی مبارک علیه انقلابیون حمایت کرده بود. و همین دانشگاه الازهر -به عنوان مهم‌ترین دانشگاه اسلامی اهل سنت که درباره نزدیکی‌ش به دیدگاه‌های انقلاب اسلامی تلقی‌های زیادی وجود داشت- در سال جاری میلادی از قطع رابطه کشورهای عرب با قطر که به دلیل حمایت قطر از ایران و حماس اتفاق افتاده بود طی بیانیه‌ای رسمی حمایت کرد و یا در مواردی دیگر یک عضو هیئات علمی‌ش (احمد کریمه) را که به ایران سفر کرده بود تا به اصطلاح از بیداری اسلامی حمایت کند با تهدید تعلیق فعالیت‌ها در الازهر مواجه کرد.

به نظر می‌رسد در همان زمان برگزارکنندگان اجلاس‌های بیداری اسلامی از یافتن تعدادی نیروی همفکر و همراه با ایران در این انقلاب‌ها بازمانده بودند به نحوی که مسعود اسد اللهی -سخنگوی اجلاس بیداری اسلامی- درباره میزان همراهی مدعوین در این اجلاس‌ها با ایده‌های انقلاب اسلامی گفت: «ما تلاش کردیم تا از جوانان عضو در همه‌ی احزاب و گروه ها اعم از احزاب اسلام گرا، ملی گرا، مبارزان سیاسی و افراد مستقل دعوت کنیم. یعنی همین که این جوانان در راه آزادی خواهی و عدالت بوده و در صحنه ی انقلاب حاضر بوده باشند برای ما کفایت می کرد».

در این دوره اما تحولات اساسی در سوریه در جریان بود و ایران خوشحال از وقایع بیداری اسلامی نسبت به این اتفاق بزرگ خودآگاهی نشان نداد و این عدم واکنش مناسب و سریع و هوشیارانه باعث تبدیل شدن بحران سوریه به بحرانی غیر قابل مهار شد. بحرانی که در ابتدا بحرانی درون‌ملیتی محسوب می‌شد خیلی زود تبدیل به بحرانی منطقه‌ای و فراملیتی گردید که معادلات بسیار پیچیده آن هرگونه راه حل کم‌هزینه را غیر ممکن می‌کرد. در این دوره کوتاه و مهم به دلیل احساس پیروزی و احساس موافقت این انقلاب‌ها با ایران تلاش‌های پیش‌دستانه و جدی دولت دهم برای متوقف کردن بحران سوریه با کسب رضایت نسبی ترکیه و عربستان طی مذاکرات در داخل و در میان مسئولین مورد قبول واقع نمی‌شد. گویا دلیل این بود که تصور می‌شد پیروزی نزدیک است و چگونه ممکن است در امواجی از انقلاب‌های ضد امریکایی موج ضدیت با حکومت بشار اسد بسیار جدی باشد. [1]

دوم؛ عقب‌نشینی فیزیکی و تلاش برای مدیریت بحران
به تدریج در ایران آگاهی نسبت به صحنه بسیار خطرناک پیش رو در حال بوجود آمدن بود و هر لحظه اتفاق تازه‌ای موجب بروز این آگاهی می‌گردید. علاوه بر وقایع متعددی که در فصل نخست این مطلب به آن اشاره شد به عنوان مثالی بسیار مهم باید موضع جنبش حماس را مورد بررسی قرار داد. شدت فراموشی امریکا و اسرائیل و جمع شدن نیروهای جهان اسلام برای مبارزه با حکومت سوریه به حدی بود که بخش‌های عمده‌ای از ضد اسرائیلی‌ترین و نزدیک‌ترین نیروهای جهان اهل سنت به ایران یعنی جنبش حماس -که از وابستگان فکری اخوان‌المسلمین نیز هستند- معطوف به جنگ با بشار اسد شوند. خالد مشعل سخنگوی این جنبش با شروع مناقشات سوریه مقر قدیمی خود را از سوریه به قطر منتقل کرد. اردوگاه یرموک -محل استقرار آوارگان فلسطینی- تبدیل به مقر مبارزان علیه بشار اسد شد که فجایع بسیاری را نیز به بار آورد. نیروهای آموزش دیده توسط ایران به جنگ علیه خود ایران دست می‌زدند. خالد مشعل به طور رسمی همراه با اسماعیل هنیه رئیس جنبش حماس پرچم معارضین بشار اسد را در دست گرفتند تا همان سکوت دیپلماتیکی که از نیروهای ستادی حماس بعضاً احساس می‌شد کاملاً رنگ ببازد. در حقیقت به سادگی سرمایه عظیمی که ایران در طول سال‌های سال برای حماس هزینه نموده بود علیه خود ایران به کار گرفته می‌شد.

در راستای همین آگاهی مسعود اسد اللهی -کارشناس مسائل منطقه و سخنگوی اجلاس بیداری اسلامی- 45 روز بعد از سقوط مرسی و پس از اینکه آگاهی عمومی درباره شدت ضدیت این انقلاب‌ها با ایده‌های انقلاب اسلامی بوجود آمده بود در مصاحبه‌ای مهم با سایت دفتر مقام معظم رهبری اسلامیت این به اصطلاح بیداری را حداقلی می‌نامد و می‌گوید: «حداقل بیداری اسلامی چیست؟ حداقلش این است که یک ملت مسلمان قیام نموده و حاکم ظالم را سرنگون کرده و خواهان آزادی، عدالت و مبارزه با هیمنه‌ی خارجی و حق تعیین سرنوشت می‌شود. آیا این خواسته‌ها ارزش‌‌های اسلامی نیستند؟ به عنوان مثال «آزادی» قبل از این‌که یک ارزش غربی از نگاه لیبرال‌ها باشد، ارزشی اسلامی است. عدالت‌‌خواهی قبل از این‌که توسط مکاتب فکری غربی مورد تأکید قرار بگیرد، یک ارزش اسلامی است. موارد دیگر هم به همین ترتیب است، البته هر کدام از مفاهیم ذکر شده در چهارچوب ارزش‌های اسلامی مدنظر ما هستند. بنابراین حداقل مفهوم بیداری اسلامی این است که یک ملت مسلمان به خیابان بیاید و خواهان سرنگونی حاکم ظالم شود.» [2]

اسداللهی در عقب‌نشینی آشکار خویش از تلقی بیداری اسلامی ادامه می‌دهد: « تلقی خود ما این بود که وقتی مردم مصر قیام کردند و حسنی مبارک را به عنوان عامل غرب سرنگون نمودند و الان هم در خیابان نماز می‌خوانند و قرآن تلاوت می‌کنند و در صفوف نماز جمعه هستند، پس این‌ها اسلام‌گرایند و این حرکت استمرار انقلاب اسلامی است. بعد که آمدیم جلوتر و انتخابات برگزار شد، دیدیم مردم به اسلام‌گراها رأی دادند و به تمایلات غربی‌‌ها رأی ندادند، باز این مسأله برای ما جدی‌تر شد که بیداری اسلامی در مصر به مفهوم حداکثری رخ داده است. ولی در عمل دیدیم همان گروه‌هایی که ما به عنوان اسلام‌گرا می‌شناسیم، عملکردی را از خود نشان دادند که با مفاهیم اسلامی و انقلاب اسلامی ما تطابق ندارد. تناقض پیش آمد؛ مثلاً ارتباط آن‌ها با با آمریکایی‌‌ها چه قبل از سقوط مبارک و چه بعد از سقوط او.»

از خصوصیات مهم این دوره تداوم تلاش ایران در معطوف کردن نگاه‌ها به اسرائیل و امریکا به عنوان مشکل اصلی بود. دلیل این تلاش تداوم امیدواری ایران از شنیده شدن صدایش در جهان عرب بود. به عنوان مثالی مهم مقام معظم رهبری پس از عمل جراحی خویش در بیمارستان در اولین مصاحبه‌شان با هرگونه مشارکت ایران در طرح امریکا برای مقابله با داعش در سوریه مخالفت کردند به این دلیل که امریکا را دلیل اصلی بوجود آمدن این بحران می‌دانستند. همچنین در مقاطع ابتدایی در رسانه‌ها دلیل حمایت ایران از بشار به همراهی بشار اسد با محور مقاومت در برابر اسرائیل و امریکا ارجاع داده می‌شد که نشان‌دهنده گرایش به معطوف کردن نیروها به لزوم ضدیت با امریکا داشت.

سوم؛ تلاش برای بازگشت به پیش از بیداری اسلامی
با شکست استراتژی‌های ایران در همراه نمودن جهان عرب و اهل سنت ایده‌های قبلی پیرامون تشکیل امت واحده اسلامی (که در ضدیت با اسرائیل و امریکا و غرب معنا پیدا می‌کرد) رنگ باختند. شکست ایران در عرصه‌ی کشورهای سنی‌مذهب همزمان با موفقیت نسبی در کشورهای شیعه خصوصاً یمن و عراق و بحرین مواجه می‌گردید که طبعاً ایران را به سوی سیاست‌گذاری شیعی به جای تشکیل امت واحده اسلامی یا طرح مستضعفین جهان علیه امریکا تشویق می‌نمود. این تعبیر چه در داخل ایران و چه در خارج آن به تدریج جا می‌افتاد و حمایت از بشار را نیز نوعی شیعه‌گرایی یا بسط قدرت ایران تعبیر می‌نمود و اظهاراتی نسنجیده از سوی مقامات ایرانی نیز چنین تصور خطرناکی را تقویت می‌کرد. به عنوان مثال بیان این جمله که «هلال شیعی اقتصادی است نه سیاسی» که شیعیان را بر 70 درصد نفت جهان مسلط عنوان می‌کرد به این تعبیر دامن زد. همچنین فرماندهی محترم سپاه در سخنانی بر تعبیر شکل‌گیری «هلال شیعی» تاکید ورزید و نیز رسانه‌های اصلی ایرانی از این تعبیر استفاده می‌نمودند. اگرچه این تعبیر به دلیل آگاهی نسبت به نتایج وخیم آن به صراحت مورد مخالفت مقام معظم رهبری قرار گرفت و آن را در راستای پروژه ایران‌هراسی معرفی نمودند ولی ناچاری ایران در عقب‌نشینی به هویت‌های شیعی بیش از این بود که این سخنان درمانی برای آن باشد.

به عنوان مثالی دیگر از شکل‌گیری تحلیل‌ها اسداللهی طی مصاحبه‌ای به کلی رابطه بین بیداری اسلامی و جنبش اخوان المسلمین را رد کرد و اخوان را به سرکردگی افرادی مانند خیرة الشاطر دارای گرایش سلفی ارزیابی نمود و به این ترتیب به اشتباه راهبردی سیاست خارجی ایران در این قضایا اعترافی صریح نمود. او همچنین در همین مصاحبه پا را فراتر گذاشت و حتی طرح اخوان به عنوان اسلام‌گرایی الگو را طرح اوباما معرفی کرد که پس از شکست طرح اسلام ترکی در کشورهای عرب به عنوان استراتژی اصلی امریکا در پیش گرفته شده بود.

ناچاری ایران در وارد کردن نیروهای استراتژیک حزب الله لبنان به جنگ، جدی و گسترده شدن داعش در سوریه و عراق، حضور نیروهای فراملیتی القاعده تحت حمایت رسمی امریکا، اخراج بشار اسد از اتحادیه عرب، روی کار آمدن نیروهای نزدیک به عربستان و امریکا در مصر و مهار تونس و اضمحلال لیبی، همکاری ایران با روسیه -به عنوان نیرویی غیر مسلمان و کاسب در منطقه و همکار با اسرائیل- جهت حفظ اسد، و نهایتاً کاهش جدی نفوذ ایران در منطقه و قیاس آن با کشوری در سطح ترکیه و عربستان در دیدگاه عموم در کنار وقایعی مانند رای آوردن دولت غرب‌گرا در داخل ایران و انعقاد برجام همگی باعث سختی‌هایی شد که خط سیر تبلیغاتی از لزوم حمایت از بشار برای مبارزه با اسرائیل -که داعش صرفاً به عنوان مزاحم در آن تشخیص داده می‌شد- به تدریج به فی‌نفسه شدن ارزش مبارزه با داعش تبدیل شود و صرف بازگشت به شرایط آرام پیش از این وقایع -و نه هدف آرمانی خاص دیگری- هدف قرار گیرد.

چهارم؛ سختی شرایط و عقب‌نشینی گفتمانی
در داخل در تشخیص اشتباه راهبرد رسانه‌ای به نظر رسید که طرح شعارهای ضد غربی و ضد استکباری برای توجیه جنگ سوریه در جلب نظر افکار عموم ناتوان است و در نتیجه دو راهبرد جدید و تدافعی مد نظر قرار گرفت: راهبرد «اگر با داعش در سوریه نجنگیم باید در مرزهای خود با او بجنگیم» و گفتمان «دفاع از حرم» به میدان آمدند تا حضور ایران در سوریه را توضیح بدهند. راهبردهایی که بیش از توجیه حضور ایران موجب القاء حس بی‌تفاوتی نسبت به سرنوشت مردمان منطقه می‌شدند.

به عنوان مثال اسداللهی دلیل حضور ایران در سوریه را دفاع از عمق استراتژیک خود معرفی نمود که طی آن اگر ایران در سوریه نجنگد باید در مرزهای خویش با داعش نبرد کند. همچنین گفتمان مبارزه با عربستان جایگزین گفتمان مبارزه با اسرائیل و امریکا و یا نجات مردمان مظلوم منطقه می‌گردید و انگیزه‌های مذهبی برای تداوم جنگ ترویج می‌شد. گویی سرنوشت مردم منطقه ارتباط زیادی به ما ندارد و ما برای گرایش‌های مذهبی خودمان وارد جنگ شده‌ایم. [3] به نظر می‌رسد با این توجیه غلط که «در صورت طرح آرمان‌ها مردم مخالفت می‌کنند» نسبت به طرح شعارهای اصلی مجامله و عقب‌نشینی صورت گرفت و به ظرفیت عظیم معنوی انقلاب اسلامی ضربه وارد آمد. (همچنین ببینید: «شهر بر پایه ترس، شهر بر پایه خون»)

پنجم؛ وقتی کردستان از بازی بیرون می‌افتد
در سیطره این وضعیت سوم بود که استقلال‌طلبی کردستان به تدریج معنای خود را پیدا کرد. وقتی مردمانی نه با سلفی‌گرایی داعشی همراه باشند و نه با آنچه که شیعه‌گرایی می‌بینند طبیعتاً از معادلات بیرون می‌افتند و سعی می‌کنند برای خود جایی در خور دست و پا کنند و یا حداقل آستانه تحریک‌پذیری پائین‌تری در قبال تحریکات دول غربی پیدا خواهند کرد. شاید افول معارضین بشار اسد راه را بیش از این نیز برای استقلال کردستان و حتی دسترسی آن به مدیترانه باز کند. در حقیقت طراحی پی در پی بازی‌های مختلف توسط امریکا در طول سالیان پس از بهار عربی و قرار گرفتن ایران در موضع انفعال و دفاع و تضعیف جایگاه معنوی ایران در منطقه و ایجاد انشقاق در دنیای اسلام همگی مواردی بودند که امکان اثرگذاری ایران را بر معادلاتی اساسی مثل رضایت مردم کردستان تضعیف نمودند.

در چنین موقعیتی اگر هرگونه مرزکشی قومی یا مذهبی بر نقش پیشتازی ایران در پیگیری مطالبات بر حق سیاسی و اقتصادی عموم مردم منطقه و از جمله کردستان سایه بیندازد وضعیت خطرناک‌تر خواهد شد و جلوگیری از واقعه دردناک و خطرناکی مثل استقلال کردستان -که به یقین با وجود عناصری مثل بارزانی به معنای باز شدن پای امریکا و اسرائیل به مرزهای ایران خواهد بود و موجب درگیری و بدبختی‌های بسیار بیشتر نیز خواهد شد- حتی با تحریم توسط هر سه کشور پیرامونی امکان‌پذیر نخواهد شد و امکان بازگشت بحران به داخل مرزها نیز وجود دارد.

پانوشت‌ها:
[1] گویا نیروهای سیاسی که در داخل علیه به نتیجه رسیدن مذاکرات هسته‌ای در دولت دهم تلاش نموده بودند در این باره نیز اعمال نفوذ کرده و از به نتیجه رسیدن چندین دور مذاکرات با کشورهای منطقه که می‌توانست باعث جلوگیری از تبدیل شدن فاجعه سوریه به بحرانی بزرگ و عمیق و طولانی و پرهزینه بشود و پای امریکا و نیروهای فرا ملیتی را به صراحت به این بحران باز کند جلوگیری نمودند.

[2] به وضوح اسداللهی در حال پاسخ گفتن به تعبیری است که دولت دهم درباره بیداری اسلامی داشت و توصیه می‌نمود از دریچه آرمان‌های انسانی و عرفی و به نسبت معمولی به این انقلاب‌ها نگاه شود نه به چشم حرکتی در جهت اسلام سیاسی معرفی شده توسط انقلاب اسلامی.

[3] اثرگذاری افرادی مانند علی لاریجانی -به عنوان عنصری که ضمن نزدیک بودن به کانون‌های تشیع در قم از حامیان نورمالیزاسیون محسوب می‌شود- بر تصمیم‌گیری‌های راهبردی را نباید بی‌تاثیر دانست.

 

   
  

اضافه نمودن به:          

   پربیننده ها  
  حضور دکتر احمدی نژاد در حرم مطهر و زیارت امام رضا(ع) با شعارهای مردم انقلابی مشهد + فیلم و تصاویر
  دومین نامه سرگشاده مهندس اسفندیار رحیم مشایی به معاون اول قوه قضائیه، غلامحسین محسنی اژه ای
  حضور دکتر احمدی نژاد، حمید بقایی و علی اکبر جوانفکر در منزل دکتر عبدالرضا داوری + فیلم و تصاویر
  حضور بقایی، جوانفکر و خراسانی در دادسرا/ بقایی: بازپرس ادعای نقل قول کشف ۲۰۰۰ سکه از منزل اینجانب را تکذیب کرد + فیلم و تصاویر
  حضور و سخنرانی دکتر احمدی نژاد در جمع پرشور مردم باوفای مشهد در مسجد علی بن موسی الرضا(ع) + فیلم و تصاویر
  دکتر احمدی نژاد: صهیونیسم بین الملل در چهره طاغوت ها و خودپرستانِ خودبرتربین در برابر جامعه انسانی صف آراسته است
  یادداشت علی اکبر جوانفکر/ ایران تنها کشوری است که سازمان زندانهایش زیر نظر دستگاه قضایی است + فهرست
  پاسخ دکتر احمدی نژاد به نامه عضو مجلس خبرگان رهبری/ مقامات معادل نظام نیستند
  واکنش حمید بقایی به اظهارات امروز غلامحسین اژه ای در دانشگاه شریف / مَرد باش و کل پرونده ای را که ساختی، منتشر کن!
  مصاحبه تفصیلی علامه کورانی/ ایرانیان اصلی ترین یاران امام زمان(عج) هستند/ فرمانده کل قوای حضرت حجت، ایرانی است
  ضرغامی دردانشگاه تهران پاسخ اهانت منتظری به چاوز را داد/ یک موی چه گوارای انقلابی به هزار نماز شب خوان منحرف و خائن به مردم شرف دارد/ قوه قضائیه دامان خود را از شبهات پاک کند
  درپی پیشنهاد مناظره مصطفی تاج زاده، علی اکبر جوانفکر پیشنهاد داد مناظره ای بین دکتر احمدی نژاد و سید محمد خاتمی برگزار شود
  گزارش تصویری کانال دکتر احمدی نژاد از سفر وی به مشهد مقدس
  ابراز پشیمانی نخستین زن شعبده باز ایرانی از حمایت روحانی و حلالیت خواهی از دکتر احمدی نژاد
  وزارت کشور یمن خبر کشته شدن علی عبدالله صالح را تایید کرد + فیلم و تصاویر
  سخنرانی دکتر سعید زیباکلام در دانشگاه اصفهان و دفاع قاطع از دکتر احمدی نژاد و یارانش/ هیچ رگه ای از انحراف در احمدی نژاد و مشایی ندیدم
  در سفر "بانه" چه گذشت؟
  عکس/ حضور دکتر احمدی نژاد در دیدار مسئولان و سفرای کشورهای اسلامی با رهبر انقلاب
  فیلم سخنرانى حماسى و شجاعانه منصور نظرى علیه فساد سیستماتیک در قوه قضائیه در حضور اژه اى/ اذهب الی فرعون انه طغی ...
  مستند میهمانِ غریبِ‌طوس/ مراسم استقبال از دکتر احمدی نژاد در فرودگاه شهید هاشمی نژاد مشهد مقدس (بخش نخست)
  جشن بزرگ میلاد حضرت رسول(ص) و امام صادق(ع) با سخنرانی دکتر احمدی نژاد برگزار می شود + پوستر
  انتظار مردم باوفای مشهد برای استقبال از دکتر احمدی نژاد + فیلم و تصاویر
  دکتر احمدی نژاد: آمریکا به زودی از کرده خود پشیمان و مفتضحانه عقب نشینی خواهد کرد
  سکوتِ اصلاح طلبان در خصوصِ وضعِ بغرنجِ معیشتیِ مردم!
  هوشنگ امیر احمدی: نایاک آمریکا را تحریک به تحریم دولت احمدی‌نژاد کرد
  فیلم/ پاسخ دکتر احمدی نژاد به ابراز محبت این شیرزن
  عمق واهمه ها از احمدی نژاد
  فیلم/ دختر دانشجوی اصلاح طلب کرمانشاهی، پزشکیان، لیست امید و دولت روحانی را شست و پهن کرد
  نظر مهندس رحیم مشایی درباره سفر بوریس جانسون به تهران
  یادداشت علی اکبر جوانفکر/ عزل!
 
 
دکتر احمدی نژاد: صهیونیسم بین الملل در چهره طاغوت ها و خودپرستانِ خودبرتربین در برابر جامعه انسانی صف آراسته است
دکتر احمدی نژاد: صهیونیسم بین الملل در چهره طاغوت ها و خودپرستانِ خودبرتربین در برابر جامعه انسانی صف آراسته است
 
اطلاعیه شماره 2 بقایی، جوانفکر و خراسانی/ درخواست از رهبر معظم انقلاب برای مامور نمودن آیت الله شاهرودی جهت رسیدگی به ادعاها و اتهامات
اطلاعیه شماره 2 بقایی، جوانفکر و خراسانی/ درخواست از رهبر معظم انقلاب برای مامور نمودن آیت الله شاهرودی جهت رسیدگی به ادعاها و اتهامات
 
فیلم کامل سخنرانی طوفانی دکتر احمدی نژاد در جمع زائران حرم حضرت عبدالعظیم حسنی(ع)
فیلم کامل سخنرانی طوفانی دکتر احمدی نژاد در جمع زائران حرم حضرت عبدالعظیم حسنی(ع)
حضور دکتر احمدی نژاد در حرم حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) در پی بست نشینی حمید بقایی، علی اکبر جوانفکر و حبیب الله جزء خراسانی + فیلم و تصاویر
حضور دکتر احمدی نژاد در حرم حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) در پی بست نشینی حمید بقایی، علی اکبر جوانفکر و حبیب الله جزء خراسانی + فیلم و تصاویر
 
اطلاعیه/ بست نشینی حمید بقایی، علی اکبر جوانفکر و حبیب الله جزء خراسانی در حرم حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) + فیلم و تصاویر بدرقه با حضور دکتر احمدی نژاد
اطلاعیه/ بست نشینی حمید بقایی، علی اکبر جوانفکر و حبیب الله جزء خراسانی در حرم حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) + فیلم و تصاویر بدرقه با حضور دکتر احمدی نژاد
 
وحشت ناصرالدین شاه از «بست نشینی» برای رفع ظلم / سید جمال الدین اسدآبادی: من به شمشیر برنده ای ‌مانم که اگر به کارم اندازید چنین و چنان خواهم کرد
وحشت ناصرالدین شاه از «بست نشینی» برای رفع ظلم / سید جمال الدین اسدآبادی: من به شمشیر برنده ای ‌مانم که اگر به کارم اندازید چنین و چنان خواهم کرد
 
 
::  پخش زنده ::  خانه ::  تماس با ما ::  RSS
© دولت بهار
info@dolatebahar.com
پشتیبانی توسط: خبرافزار